{"id":773,"date":"2018-11-16T18:33:23","date_gmt":"2018-11-16T17:33:23","guid":{"rendered":"http:\/\/kancelarietarnow.pl\/?p=773"},"modified":"2025-03-10T09:06:17","modified_gmt":"2025-03-10T08:06:17","slug":"rekompensata-40-euro-od-nieterminowo-oplaconych-faktur-jak-jej-uniknac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kancelarietarnow.pl\/en\/rekompensata-40-euro-od-nieterminowo-oplaconych-faktur-jak-jej-uniknac\/","title":{"rendered":"Rekompensata 40 Euro od nieterminowo op\u0142aconych faktur \u2013 jak jej unikn\u0105\u0107?"},"content":{"rendered":"

\"\"Coraz cz\u0119\u015bciej spotykamy si\u0119 z sytuacjami, w kt\u00f3rych przedsi\u0119biorcy ko\u0144cz\u0105cy swoj\u0105 dotychczasow\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 dokonuj\u0105 analizy terminowo\u015bci zap\u0142aty za wystawione faktury i naliczaj\u0105 do ka\u017cdej faktury op\u0142aconej po terminie, kwot\u0119 40, 70 lub 100 euro rekompensaty na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdzia\u0142aniu nadmiernym op\u00f3\u017anieniom w transakcjach handlowych. Cz\u0119sto zdarza si\u0119 te\u017c, \u017ce podmioty obj\u0119te upad\u0142o\u015bci\u0105 lub post\u0119powaniem sanacyjnym sprzedaj\u0105 swoje wierzytelno\u015bci o zap\u0142at\u0119 rekompensaty firmom skupuj\u0105cym wszystkie wierzytelno\u015bci bez oceny mo\u017cliwo\u015bci ich faktycznego wyegzekwowania. Problem mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 powa\u017cny, je\u015bli dajmy na to dla przyk\u0142adu na przestrzeni roku wystawionych i nieop\u0142aconych w terminie faktur by\u0142o 100 lub wi\u0119cej. W takim wypadku roszczenie mo\u017ce obj\u0105\u0107 kwot\u0119 4.000,00 euro. Uzasadnione jest wiec zdziwienie przedsi\u0119biorcy, kt\u00f3ry np. op\u0142aci\u0142 faktur\u0119 2 dni po terminie, a kontrahent naliczy\u0142 mu 0,30 z\u0142 odsetek oraz kwot\u0119 40 Euro (w przybli\u017ceniu 170,00 z\u0142), a wi\u0119c 566 razy wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c nale\u017cne odsetki. Bardzo cz\u0119sto samo nieop\u0142acenie faktur wynika ze sp\u00f3\u017anionego ich wys\u0142ania przez kontrahenta lub ustnych uzgodnie\u0144 w przedmiocie przesuni\u0119cia terminu p\u0142atno\u015bci. Pojawia si\u0119 zatem pytanie o sposoby obrony przed roszczeniami o zap\u0142at\u0119 rekompensaty od op\u0142aconych wierzytelno\u015bci.<\/p>\n

Na pocz\u0105tku kilka informacji o charakterze prawnym tzw. rekompensaty 40 Euro. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy oz dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdzia\u0142aniu nadmiernym op\u00f3\u017anieniom w transakcjach handlowych, wierzycielowi od dnia nast\u0119puj\u0105cego po up\u0142ywie terminu zap\u0142aty (wymagalno\u015b\u0107 roszczenia) przys\u0142uguje od d\u0142u\u017cnika, bez wezwania, r\u00f3wnowarto\u015b\u0107 kwoty 40, 70 lub 100 euro (w zale\u017cno\u015bci od wysoko\u015bci nale\u017cno\u015bci) przeliczonej na z\u0142ote wed\u0142ug \u015bredniego kursu euro og\u0142oszonego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia roboczego miesi\u0105ca poprzedzaj\u0105cego miesi\u0105c, w kt\u00f3rym \u015bwiadczenie pieni\u0119\u017cne sta\u0142o si\u0119 wymagalne, stanowi\u0105cej rekompensat\u0119 za koszty odzyskiwania nale\u017cno\u015bci. Roszczenie to powstaje wi\u0119c z mocy prawa i staje si\u0119 wymagalne od dnia nast\u0119puj\u0105cego po dniu terminu p\u0142atno\u015bci. Zap\u0142ata nale\u017cno\u015bci powoduj\u0105ca umorzenie nale\u017cno\u015bci g\u0142\u00f3wnej, nie powoduje umorzenia roszczenia o zap\u0142at\u0119 rekompensaty. Kontrowersyjna pozostaje kwestia mo\u017cliwo\u015bci naliczania odsetek od rekompensaty. W praktyce s\u0105dowej mo\u017cna zaobserwowa\u0107 naliczanie odsetek od kwoty rekompensaty od dnia wniesienia pozwu do dnia zap\u0142aty. Stoimy jednak na stanowisku, \u017ce naliczenie odsetek od kwoty rekompensaty jest mo\u017cliwe od dnia powstania roszczenia o jego zap\u0142at\u0119. Skoro bowiem ustawa o terminach zap\u0142aty w transakcjach handlowych nie wymaga wzywania d\u0142u\u017cnika do zap\u0142aty w celu postawienia roszczenia w stan wymagalno\u015bci, zastosowania nie znajdzie art. 455 k.c., kt\u00f3ry stanowi, \u017ce je\u017celi termin spe\u0142nienia \u015bwiadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z w\u0142a\u015bciwo\u015bci zobowi\u0105zania, \u015bwiadczenie powinno by\u0107 spe\u0142nione niezw\u0142ocznie po wezwaniu d\u0142u\u017cnika do wykonania. Istotne jest jednak to, \u017ce w pozwie o zap\u0142at\u0119 rekompensaty nale\u017cy wnosi\u0107 o zas\u0105dzenie odsetek ustawowych za op\u00f3\u017anienie a nie odsetek za op\u00f3\u017anienie w transakcjach handlowych, poniewa\u017c naliczenie rekompensaty nie mo\u017ce zosta\u0107 uznane za transakcj\u0119 handlow\u0105 w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy. W orzecznictwie pojawia si\u0119 jednak pogl\u0105d zgodnie z kt\u00f3rym od kwoty rekompensaty nie mo\u017cna nalicza\u0107 odsetek, poniewa\u017c ma ona charakter zbli\u017cony do koszt\u00f3w s\u0105dowych, od kt\u00f3rych zgodnie z uchwa\u0142\u0105 S\u0105du Najwy\u017cszego – Izba Cywilna z dnia 20 maja 2011 r., III CZP 16\/11 (tak S\u0105d Okr\u0119gowy w \u0141odzi, wyrok z dn. 3 kwietnia 2017 r., sygn. akt: XIII Ga 130\/17) odsetek nie nalicza si\u0119. Argument ten nale\u017cy uzna\u0107 jednak za nietrafny, poniewa\u017c ze wzgl\u0119du na r\u00f3\u017cne \u017ar\u00f3d\u0142a powstania zobowi\u0105zania tj. ustawa i orzeczenie s\u0105du, trudno doszukiwa\u0107 si\u0119 podobie\u0144stw.<\/p>\n

Pierwsz\u0105 lini\u0105 obrony jak\u0105 mo\u017ce wykorzysta\u0107 przedsi\u0119biorca, kt\u00f3remu naliczono rekompensat\u0119 jest zarzut nadu\u017cycia prawa przez wierzyciela okre\u015blony w art. 5 k.c. Furtk\u0119 do skorzystania z tego zarzutu otworzy\u0142 SN w uchwale z dnia 11 grudnia 2015 r. (III CZP 94\/15) wskazuj\u0105c, \u017ce ze wzgl\u0119du na dolegliwo\u015b\u0107 dla d\u0142u\u017cnika sankcji w postaci rekompensaty, do s\u0105du orzekaj\u0105cego w sprawach o przyznanie r\u00f3wnowarto\u015bci 40 euro nale\u017cy zbadanie, czy w okoliczno\u015bciach konkretnej sprawy wierzyciel nie nadu\u017cy\u0142 przyznanego mu prawa (art. 5 k.c.). Z furtki tej skorzysta\u0142 S\u0105d Okr\u0119gowy w Krakowie, kt\u00f3ry w wyroku z dnia 31 maja 2017 r. (II Ca 680\/17) prawomocnie oddali\u0142 pow\u00f3dztwo o zap\u0142at\u0119 rekompensaty od nale\u017cno\u015bci uregulowanej nieznacznie po terminie. Podkre\u015bli\u0107 nale\u017cy, \u017ce roszczenie o zap\u0142at\u0119 rekompensaty nie ma charakteru bezwzgl\u0119dnego, a o jego zasadno\u015bci musz\u0105 rozstrzyga\u0107 okoliczno\u015bci konkretnego przypadku i\u00a0 co wi\u0119cej mo\u017ce ono by\u0107 limitowane okoliczno\u015bciami sprawy i spo\u0142eczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa, z kt\u00f3rego si\u0119 korzysta. Przy dokonywaniu takiej oceny nale\u017cy bra\u0107 pod uwag\u0119 takie elementy jak: kwestia zawinienia d\u0142u\u017cnika, d\u0142ugo\u015b\u0107 op\u00f3\u017anienia, ilo\u015b\u0107 i wysoko\u015b\u0107 wierzytelno\u015bci, a nawet postawa d\u0142u\u017cnika i istnienie innych, ta\u0144szych sposob\u00f3w windykacji. Ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdzia\u0142aniu nadmiernym op\u00f3\u017anieniom w transakcjach handlowych ma motywowa\u0107 przedsi\u0119biorc\u00f3w do dokonywania p\u0142atno\u015bci w terminie, gdy\u017c w przypadku op\u00f3\u017anie\u0144 w p\u0142atno\u015bciach nara\u017caj\u0105 si\u0119 oni na poniesienie dodatkowych koszt\u00f3w, w tym w szczeg\u00f3lno\u015bci obowi\u0105zku zap\u0142aty rycza\u0142towo ustalonej ustaw\u0105 kwoty 40 euro tytu\u0142em koszt\u00f3w odzyskiwania nale\u017cno\u015bci. Rekompensata nie mo\u017ce by\u0107 natomiast sposobem na osi\u0105gni\u0119cie dodatkowych dochod\u00f3w, co powinno zosta\u0107 ocenione jako niedopuszczalne w \u015bwietle art. 5 k.c. Podsumowuj\u0105c, s\u0105dy powinny bra\u0107 pod uwag\u0119 okoliczno\u015bci rozpoznawanej sprawy, tj. wytoczenie pow\u00f3dztwa o rekompensat\u0119 w r\u00f3wnowarto\u015bci kwoty 40 euro w sytuacji, gdy pozwany d\u0142u\u017cnik uregulowa\u0142 zobowi\u0105zanie dobrowolnie i w gruncie rzeczy z nieznacznym tylko op\u00f3\u017anieniem. Takie sytuacje powinny by\u0107 traktowane jako nadu\u017cycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c.<\/p>\n

Druga kwestia, kt\u00f3r\u0105 powinien wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0105 przedsi\u0119biorca, jest kwestia przedawnienia rekompensaty z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdzia\u0142aniu nadmiernym op\u00f3\u017anieniom w transakcjach handlowych. Sama ustawa milczy na temat przedawnienia roszczenia o zap\u0142at\u0119 rekompensaty, st\u0105d skorzysta\u0107 nale\u017cy z przepis\u00f3w og\u00f3lnych kodeksu cywilnego Zastosowanie znajdzie wi\u0119c 3 letni termin przedawnienia roszcze\u0144 powsta\u0142ych w zwi\u0105zku z wykonywaniem dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, kt\u00f3ry rozpoczyna sw\u00f3j bieg z momentem powstania roszczenia o zap\u0142at\u0119 rekompensaty, a wi\u0119c w dniu nast\u0119puj\u0105cym po dniu terminu p\u0142atno\u015bci. Je\u015bli wi\u0119c na fakturze odnotowano termin p\u0142atno\u015bci na dzie\u0144 15 listopada 2022 r., to przedawnienie roszczenia nast\u0105pi 31 grudnia 2025 r. (na koniec roku). Powy\u017csze uzasadnione jest brzmieniem art. 120 k.c., kt\u00f3ry stanowi, \u017ce bieg przedawnienia rozpoczyna si\u0119 od dnia, w kt\u00f3rym roszczenie sta\u0142o si\u0119 wymagalne, a przypomnie\u0107 nale\u017cy, \u017ce roszczenie o zap\u0142at\u0119 rekompensaty staje si\u0119 wymagalne bez konieczno\u015bci wezwania d\u0142u\u017cnika. St\u0105d nie znajdzie zastosowania drugie zdanie art. 120 k.c., kt\u00f3ry stanowi, \u017ce je\u017celi wymagalno\u015b\u0107 roszczenia zale\u017cy od podj\u0119cia okre\u015blonej czynno\u015bci przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna si\u0119 od dnia, w kt\u00f3rym roszczenie sta\u0142oby si\u0119 wymagalne, gdyby uprawniony podj\u0105\u0142 czynno\u015b\u0107 w najwcze\u015bniej mo\u017cliwym terminie.<\/p>\n

W kontek\u015bcie przedawnienia roszczenia o zap\u0142at\u0119 rekompensaty, mo\u017cna zastanowi\u0107 si\u0119 czy w\u00a0przypadku wierzytelno\u015bci z um\u00f3w sprzeda\u017cy, kt\u00f3re zgodnie z art. 554 k.c. przedawniaj\u0105 si\u0119 w ci\u0105gu dw\u00f3ch lat, r\u00f3wnie\u017c roszczenie o zap\u0142at\u0119 rekompensaty przedawni si\u0119 wcze\u015bniej. Odpowied\u017a powinna by\u0107 negatywna. Po pierwsze roszczenie o rekompensat\u0119 nie powstaje z\u00a0umowy sprzeda\u017cy ale na mocy ustawy. R\u00f3\u017cne s\u0105 wi\u0119c \u017ar\u00f3d\u0142a powstania zobowi\u0105zania. Po drugie nie mo\u017ce by\u0107 mowy o pe\u0142nej akcesoryjno\u015bci roszczenia o zap\u0142at\u0119 rekompensaty. Po trzecie roszczenie z art. 10 ust. 1 ustawy, b\u0119d\u0105ce rekompensat\u0105 za koszty odzyskiwania nale\u017cno\u015bci nie mo\u017ce zosta\u0107 uznane za rodzaj wierzytelno\u015bci odszkodowawczej za brak wykonania zobowi\u0105zania. Za tym stanowiskiem przemawia tak\u017ce zapewnienie sp\u00f3jno\u015bci dzia\u0142ania ustawy, bez konieczno\u015bci ka\u017cdorazowego ustalania z jakiego rodzaju umow\u0105 nazwan\u0105 mamy do czynienia, a co za tym idzie jaki w\u0142a\u015bciwy dla niej termin przedawnienia nale\u017cy zastosowa\u0107 do przedawnienia rekompensaty z tytu\u0142u koszt\u00f3w odzyskiwania nale\u017cno\u015bci (tak S\u0105d Okr\u0119gowy w \u0141odzi, wyrok z dn. 3 kwietnia 2017 r., sygn. akt: XIII Ga 130\/17).<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Coraz cz\u0119\u015bciej spotykamy si\u0119 z sytuacjami, w kt\u00f3rych przedsi\u0119biorcy ko\u0144cz\u0105cy swoj\u0105 dotychczasow\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 dokonuj\u0105 analizy terminowo\u015bci zap\u0142aty za wystawione faktury i naliczaj\u0105 do ka\u017cdej faktury op\u0142aconej po terminie, kwot\u0119 40, 70 lub 100 euro rekompensaty na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdzia\u0142aniu nadmiernym op\u00f3\u017anieniom w transakcjach handlowych. […]<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":""},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kancelarietarnow.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/773"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kancelarietarnow.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kancelarietarnow.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kancelarietarnow.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kancelarietarnow.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=773"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/kancelarietarnow.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/773\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1167,"href":"https:\/\/kancelarietarnow.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/773\/revisions\/1167"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kancelarietarnow.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=773"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kancelarietarnow.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=773"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kancelarietarnow.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=773"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}