{"id":1152,"date":"2024-09-04T21:02:17","date_gmt":"2024-09-04T19:02:17","guid":{"rendered":"https:\/\/kancelarietarnow.pl\/?p=1152"},"modified":"2024-09-04T21:02:17","modified_gmt":"2024-09-04T19:02:17","slug":"roszczenie-o-zachowek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kancelarietarnow.pl\/en\/roszczenie-o-zachowek\/","title":{"rendered":"Roszczenie o zachowek"},"content":{"rendered":"<p>Zachowek jest uprawnieniem maj\u0105cym na celu ochron\u0119 spadkobierc\u00f3w ustawowych zmar\u0142ego \u2013 zst\u0119pnych, ma\u0142\u017conka i rodzic\u00f3w, przed dowolnym rozdysponowaniem maj\u0105tku przez spadkodawc\u0119 z pomini\u0119ciem uprawnionych ustawowo os\u00f3b. Zachowek ogranicza wi\u0119c wol\u0119 testowania i przez to zapewnia ochron\u0119 cz\u0142onkom najbli\u017cszej rodziny. W sytuacji gdyby uprawniona ustawowo osoba nie otrzyma\u0142a od spadkodawcy \u017cadnego maj\u0105tku na podstawie testamentu, czy te\u017c poprzez darowizny czynione przez niego za \u017cycia, b\u0105d\u017a w postaci \u015bwiadczenia od fundacji rodzinnej lub mienia w zwi\u0105zku z rozwi\u0105zaniem fundacji rodzinnej, przys\u0142uguje jej przede wszystkim wzgl\u0119dem spadkobierc\u00f3w powo\u0142anych w testamencie oraz os\u00f3b obdarowanych w drodze darowizny, roszczenie o zap\u0142at\u0119 okre\u015blonej sumy pieni\u0119\u017cnej (zachowek).<\/p>\n<p>Wysoko\u015b\u0107 zachowku zgodnie z polskim prawem wynosi w przypadku uprawnionych niezdolnych do pracy lub ma\u0142oletnich 2\/3 udzia\u0142u jaki przys\u0142ugiwa\u0142by im w przypadku dziedziczenia ustawowego oraz 1\/2 udzia\u0142u w\u00a0przypadku pozosta\u0142ych uprawnionych.<\/p>\n<p>Przy ustalaniu zakresu udzia\u0142u spadkowego uwzgl\u0119dnia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c spadkobierc\u00f3w niegodnych oraz spadkobierc\u00f3w, kt\u00f3rzy odrzucili spadek. Nie uwzgl\u0119dnia si\u0119 natomiast spadkobierc\u00f3w, kt\u00f3rzy zrzekli si\u0119 dziedziczenia lub zostali wydziedziczeni.<\/p>\n<p>Najcz\u0119\u015bciej w polskich realiach oblicza si\u0119 tzw. <strong>substrat zachowku<\/strong><strong>,<\/strong> czyli podstaw\u0119 do ustalenia konkretnej sumy wyra\u017caj\u0105cej przys\u0142uguj\u0105cy osobie uprawnionej zachowek. Aby tego dokona\u0107 koniecznym jest ustalenie \u201eczystej warto\u015bci spadku\u201d z doliczeniem darowizn, kt\u00f3rych spadkodawca dokona\u0142 za \u017cycia oraz ewentualnie funduszu za\u0142o\u017cycielskiego fundacji rodzinnej wniesionego przez spadkodawc\u0119, w przypadku gdy fundacja ta nie jest ustanowiona w testamencie. Co istotne, nie wszystkie darowizny s\u0105 uwzgl\u0119dniane przy obliczaniu substratu zachowku. Zgodnie z regulacjami kodeksu cywilnego, przy obliczaniu zachowku nie dolicza si\u0119 do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyj\u0119tych, ani dokonanych przed wi\u0119cej ni\u017c dziesi\u0119ciu laty, licz\u0105c wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz os\u00f3b nieb\u0119d\u0105cych spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku. Nie dolicza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do spadku darowizn uczynionych przez spadkodawc\u0119 w czasie, kiedy nie mia\u0142 zst\u0119pnych. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy darowizna zosta\u0142a uczyniona na mniej ni\u017c trzysta dni przed urodzeniem si\u0119 zst\u0119pnego. Przy obliczaniu zachowku nale\u017cnego ma\u0142\u017conkowi nie dolicza si\u0119 do spadku darowizn, kt\u00f3re spadkodawca uczyni\u0142 przed zawarciem z nim ma\u0142\u017ce\u0144stwa.<\/p>\n<p>Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce do obliczania zachowku nie b\u0119dzie uwzgl\u0119dniana popularna umowa do\u017cywocia rozumiana potocznie jako darowizna z jednoczesnym obci\u0105\u017ceniem obdarowanego s\u0142u\u017cebno\u015bci\u0105 osobist\u0105 na rzecz darczy\u0144cy (obowi\u0105zek opieki i utrzymania). Jest to spos\u00f3b na zabezpieczenie na przyk\u0142ad dzieci, kt\u00f3re zdecydowa\u0142y si\u0119 opiekowa\u0107 rodzicami na staro\u015b\u0107, przed roszczeniami o zachowek dzieci, kt\u00f3re takiego trudu nie podj\u0119\u0142y.<\/p>\n<p>Je\u017celi uprawnionym do zachowku jest zst\u0119pny spadkodawcy, zalicza si\u0119 na nale\u017cny mu zachowek poniesione przez spadkodawc\u0119 koszty wychowania oraz wykszta\u0142cenia og\u00f3lnego i zawodowego, o ile koszty te przekraczaj\u0105 przeci\u0119tn\u0105 miar\u0119 przyj\u0119t\u0105 w danym \u015brodowisku (np. czesne za drogie, zagraniczne studia).<\/p>\n<p>Sprawa o zap\u0142at\u0119 zachowku mo\u017ce zosta\u0107 rozwi\u0105zana polubownie lub na drodze s\u0105downej. Porozumienie jest rozwi\u0105zaniem szybszym i ta\u0144szym ni\u017c sp\u00f3r s\u0105dowy. Porozumienie zawierane jest najcz\u0119\u015bciej w przypadku spraw bezspornych, gdzie roszczenie uprawnionego jest oczywiste, a zobowi\u0105zany go nie kwestionuje. \u00a0W przypadku porozumienia, nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 by w\u00a0podpisywanej ugodzie zawrze\u0107 stwierdzenie, i\u017c wyp\u0142acana kwota pieni\u0119\u017cna wyczerpuje wszelkie roszczenia wzgl\u0119dem zobowi\u0105zanego z tytu\u0142u zachowku.<\/p>\n<p>W sytuacji gdy strony nie mog\u0105 doj\u015b\u0107 do porozumienia, koniecznym staje si\u0119 zainicjowanie sprawy s\u0105dowej poprzez wytoczenie pow\u00f3dztwa o zap\u0142at\u0119 zachowku. Pow\u00f3dztwo to wytacza si\u0119 wy\u0142\u0105cznie przed s\u0105d ostatniego miejsca zwyk\u0142ego pobytu spadkodawcy, a\u00a0je\u015bli miejsca zwyk\u0142ego pobytu w Polsce nie da si\u0119 ustali\u0107, przed s\u0105d miejsca, w kt\u00f3rym znajduje si\u0119 maj\u0105tek spadkowy lub jego cz\u0119\u015b\u0107. Pozew podlega op\u0142acie, kt\u00f3ra zale\u017cna jest od warto\u015bci dochodzonego zachowku. W przypadku gdy zachowek przekracza kwot\u0119 20.000,00 z\u0142 op\u0142ata wynosi 5% warto\u015bci, przy czym nie mo\u017ce by\u0107 wy\u017csza ni\u017c 200\u00a0000 z\u0142. Dodatkowe koszty, kt\u00f3re mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 w toku post\u0119powania to koszty opinii bieg\u0142ego do spraw wyceny nieruchomo\u015bci, a w razie przegranej sprawy koszty zast\u0119pstwa procesowego strony przeciwnej.<\/p>\n<p>Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce spadkodawca mo\u017ce w testamencie pozbawi\u0107 zst\u0119pnych, ma\u0142\u017conka i rodzic\u00f3w zachowku (wydziedziczenie), je\u017celi uprawniony do zachowku: (1) wbrew woli spadkodawcy post\u0119puje uporczywie w spos\u00f3b sprzeczny z zasadami wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego; (2) dopu\u015bci\u0142 si\u0119 wzgl\u0119dem spadkodawcy albo jednej z najbli\u017cszych mu os\u00f3b umy\u015blnego przest\u0119pstwa przeciwko \u017cyciu, zdrowiu lub wolno\u015bci albo ra\u017c\u0105cej obrazy czci; (3) uporczywie nie dope\u0142nia wzgl\u0119dem spadkodawcy obowi\u0105zk\u00f3w rodzinnych. W takiej sytuacji nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, aby w testamencie wyczerpuj\u0105co uzasadni\u0107 swoj\u0105 decyzj\u0119.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zachowek jest uprawnieniem maj\u0105cym na celu ochron\u0119 spadkobierc\u00f3w ustawowych zmar\u0142ego \u2013 zst\u0119pnych, ma\u0142\u017conka i rodzic\u00f3w, przed dowolnym rozdysponowaniem maj\u0105tku przez spadkodawc\u0119 z pomini\u0119ciem uprawnionych ustawowo os\u00f3b. Zachowek ogranicza wi\u0119c wol\u0119 testowania i przez to zapewnia ochron\u0119 cz\u0142onkom najbli\u017cszej rodziny. W sytuacji gdyby uprawniona ustawowo osoba nie otrzyma\u0142a od spadkodawcy \u017cadnego maj\u0105tku na podstawie testamentu, czy [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":""},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kancelarietarnow.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1152"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kancelarietarnow.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kancelarietarnow.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kancelarietarnow.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kancelarietarnow.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1152"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kancelarietarnow.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1152\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1153,"href":"https:\/\/kancelarietarnow.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1152\/revisions\/1153"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kancelarietarnow.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1152"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kancelarietarnow.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1152"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kancelarietarnow.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1152"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}