UWAGA! Artykuł zaktualizowany zgodnie z ostatecznym brzmieniem ustawy z dnia 31 marca 2020 r.

W związku z rozprzestrzenianiem się zakażeń tzw. koronawirusem, 2 marca 2020 r. Sejm uchwalił ustawę  o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, tzw. „sepcustawę”. Wprowadzała ona szereg rozwiązań mających ma na celu przeciwdziałanie rozprzestrzenianiu się zakażeń. W obecnie obowiązującym stanie epidemii, Rząd opracował nowelizację specustawy, nazywając ją „tarczą antykryzysową”. Nowelizacja ma celu przeciwdziałanie negatywnym skutkom utrzymującego się stanu epidemii dla gospodarki. Poniżej prezentujemy podsumowanie najważniejszych zmian istotnych z punktu widzenia przedsiębiorców i ich działalności. Jednak dla całościowego zapoznania się z tematem proponowanych przez rząd regulacji, zachęcamy także do lektury artykułu zawierającego podsumowanie wprowadzonych zmian skierowane dla pracowników [KLIK] oraz jednostek samorządu terytorialnego [KLIK].

Ze względu na znaczną liczbę nowych przepisów, poniższe zestawienie nie jest wyczerpujące i stanowi jedynie sygnalizację możliwych rozwiązań. Zachęcamy do zapoznania się z tekstem projektu ustawy oraz uzasadnienia, które można pobrać na końcu artykułu. Przy przygotowaniu poniższego zestawienia posiłkowano się tekstem uzasadnienia ustawy.

  1. Wprowadzono ułatwienia w zakresie gospodarowania odpadami o właściwościach zakaźnych powstających w zawiązku z zagrożeniem epidemicznym. Powstała możliwość spalania ich w instalacjach nie przystosowanych do tego celu oraz transportowania ich bez wymaganych wcześniej pozwoleń (art. 11a – 11d specustawy).

 

  1. Na czas trwania epidemii lub zagrożenia epidemiologicznego zawieszono obowiązki ciążące na pracodawcy w zakresie badań okresowych pracowników. Zawieszono także zakaz dopuszczenia do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie. Zawieszono również obowiązek badań profilaktycznych dla pracowników zatrudnionych w warunkach narażenia na działanie substancji i czynników rakotwórczych lub pyłów zwłókniających. Zawieszono także obowiązki związane z badaniami w transporcie drogowym oraz kolejowym. Zawieszenie stosowania przepisów nie obejmuje przeprowadzenia badań wstępnych i kontrolnych (art. 12a specustawy).

 

  1. W przypadku braku dostępności lekarza uprawnionego do przeprowadzenia badania wstępnego lub kontrolnego, badanie takie może przeprowadzić i wydać odpowiednie orzeczenie lekarskie inny lekarz. Orzeczenie lekarskie wydane przez innego lekarza straci moc po upływie 30 dni od dnia odwołania stanu epidemii. Orzeczenie to będzie mogło zostać wydane za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności (art. 12a specustawy).

 

  1. Wprowadzono ułatwienia dla zakładów aktywności zawodowej, których statutowym zadaniem jest rehabilitacja zawodowa i społeczna osób niepełnosprawnych. W przypadku zawieszenia działalności lub zmniejszenia przychodów z działalności wytwórczej lub usługowej z przyczyn związanych z przeciwdziałaniem COVID- 19 zakłady aktywności zawodowej będą mogły ubiegać się o rekompensatę poniesionych kosztów płacy za zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych. (art. 15a specustawy).

 

  1. Pracownicy młodociani muszą zostać obligatoryjnie zwolnieni z obowiązku świadczenia pracy na czas ograniczenia lub zawieszenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty. Pracodawca, z którym zawarta została umowa o refundację, w przypadku wypłaty młodocianemu pracownikowi wynagrodzenia za okres zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy, w całości lub w części, zachowuje prawo do refundacji. Przepis ten obowiązuje z mocą wsteczną od 12 marca 2020 r. (art. 15f specustawy).

 

  1. WSPARCIE FINANSOWE W CELU ZACHOWANIA MIEJSC PRACY. Wprowadzono instrumenty pozwalające na wsparcie przedsiębiorcy będącego pracodawcą ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP), w okresie wprowadzonego przez pracodawcę przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy, w przypadku wystąpienia spadku obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19. Spadki te dotyczą sprzedaży towarów lub usług, w ujęciu ilościowym lub wartościowym, nie mniej niż o 15%. Obliczane są one jako stosunek łącznych obrotów w ciągu 2 kolejnych miesięcy w okresie od stycznia 2020 r. do łącznych obrotów z analogicznych 2 miesięcy z roku ubiegłego. Okres dokumentowania obrotów w celu wykazania spadku ulega skróceniu do dwóch miesięcy zamiast obecnie obowiązujących sześciu. Warunkiem skorzystania z pomocy jest nie zaleganie w regulowaniu zobowiązań podatkowych, składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz lub Fundusz Pracy oraz brak jest przesłanek do ogłoszenia upadłości, jak również nie zaleganie w regulowaniu zobowiązań podatkowych, składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Pracy lub Fundusz Solidarnościowy do końca III kwartału 2019 r. Nie mogą zachodzić także przesłanki do ogłoszenia upadłości pracodawcy. Pracownikowi objętemu przestojem ekonomicznym pracodawca wypłaca wynagrodzenie obniżone nie więcej niż o 50%, ale nie niższe jednak niż w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalanego na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy. Wynagrodzenie, to jest dofinansowywane ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, do wysokości 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalanego na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Przedsiębiorca, u którego wystąpił spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19 może ograniczyć wymiar czasu pracy o 20 %, nie więcej niż do 0,5 etatu, z zastrzeżeniem, że wynagrodzenie nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę ustalone na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Dofinansowanie nie będzie przysługiwać do wynagrodzeń pracowników, których wynagrodzenie uzyskane w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym został złożony wniosek, o którym mowa w ust. 1, było wyższe niż 300% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, obowiązującego na dzień złożenia wniosku. Wypłata świadczeń następuje na podstawie ustawy z dnia 11 października 2013 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 669) (art. 15g specustawy).

 

  1. Orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wydane na czas określony, którego ważność upłynęła w terminie do 90 dni przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, pod warunkiem złożenia w tym terminie kolejnego wniosku o wydanie orzeczenia, zachowuje ważność do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (art. 15h specustawy).

 

  1. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wydane na czas określony, którego upływa w terminie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowuje ważność do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (art. 15h specustawy).

 

  1. Zmiany w zakazie handlu w niedzielę (!) W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo w okresie 30 dni następujących po jego odwołaniu, a w przypadku ogłoszenia stanu epidemii – w okresie jego obowiązywania albo w okresie 30 dni następujących po jego odwołaniu, zakaz handlu nie obowiązuje w niedziele jednak tylko w zakresie wykonywania czynności związanych z handlem, polegających na rozładowywaniu, przyjmowaniu i ekspozycji towarów pierwszej potrzeby oraz powierzania pracownikowi lub zatrudnionemu wykonywania takich czynności. Zwolnienie z zakazu, nie obowiązuje w niedziele, w które przypada święto. Celem zmiany jest zapewnienie placówkom handlowym możliwości sprawnego przyjmowania towarów dostarczanych do tych placówek, tj. rozładowywania, przyjmowania i ekspozycji towarów (na półkach sklepowych) (art. 15i specustawy).

 

  1. W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii Wstrzymano pobieranie od przedsiębiorców wynagrodzeń dla organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi wynikających z umowy, której przedmiotem jest korzystanie z utworów lub przedmiotów praw pokrewnych, a opłaty te nie są określane jako wprost zależne od faktycznego przychodu lub dochodu tego przedsiębiorcy za świadczenie przez niego usług w danym okresie (art. 15 l specustawy). Wstrzymano także pobieranie opłat abonamentowych. W celu skorzystania z tego uprawnienia przedsiębiorca musi spełniać łącznie trzy przesłanki. Pierwszą z nich jest świadczenie przez przedsiębiorcę usług w miejscu, które umożliwia zapoznawanie się przez jego klientów z utworami lub przedmiotami praw pokrewnych. Drugą jest natomiast bycie płatnikiem opłat abonamentowych. Trzecią przesłanką jest uiszczenie ww. opłat, za okresy rozliczeniowe przypadające przed wejściem w życie nowelizacji. W szczególności z tego rozwiązania skorzystają usługodawcy z branży gastronomicznej, hotelarskiej czy fryzjerskiej, gdzie przedmiotem jest korzystanie z utworów lub przedmiotów praw pokrewnych, a opłaty te nie są określane jako wprost zależne od faktycznego przychodu lub dochodu tego przedsiębiorcy za świadczenie przez niego usług w danym okresie. Przedsiębiorcy zostaną zwolnieni z opłat abonamentowych za każdy radioodbiornik czy telewizor w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej (art. 15l specustawy).

 

  1. Minister kultury i ochrony dziedzictwa narodowego uzyskał uprawnienie do finansowego wsparcia osób fizycznych jak i prawnych wykonujących działalność artystyczną. Udzielenie wsparcia następuje w formie dotacji, na podstawie umowy cywilnoprawnej. Szczegóły zostaną dookreślone w rozporządzeniu. Wsparcie finansowe może zostać udzielone, w przypadku gdy działalność osób i jednostek jest działalnością kulturalną objętą mecenatem państwa w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 9a ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2020 r. poz. 194) lub działalnością polegającą na produkcji audiowizualnej i jest przyznawane na dofinansowanie wydatków na zmianę formy upowszechniania działalności twórczej i artystycznej. (art. 15m specustawy).

 

  1. Przewoźnicy drogowi będą mogli zaprzestać wykonywania przewozów na określonych liniach bądź wykonywać je niezgodnie z rozkładem jazdy, jeżeli będzie to uzasadnione przedstawionymi powyżej przesłankami, bez obawy, że nałożenia kary pieniężnej. W takich przypadkach nieprzestrzeganie warunków określonych w zezwoleniu, nie będzie stanowiło także podstawy do odmowy udzielenia zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych lub przewozów regularnych specjalnych, ich zmiany bądź cofnięcia (art. 15n specustawy).

 

  1. Gminy uzyskały uprawnienia do zwolnienia określonych grup przedsiębiorców z podatku od nieruchomości oraz przedłużenia terminu płatności tego podatku. Warto w tym aspekcie śledzić BIP właściwych Urzędów Gmin lub Miast (art. 15p i 15q specustawy).

 

  1. Nowelizacja daje przedsiębiorcom podstawy do zmiany warunków umów zawartych w ramach udzielania zamówień publicznych. Ustawa przewiduje możliwość dostosowania treści łączącego strony stosunku prawnego do zmian warunków społeczno-gospodarczych wywołanych przez COVID-19, wyłączenie odpowiedzialności zamawiających, w tym zamawiających sektorowych, za odstąpienie od ustalenia i dochodzenia od wykonawców należności (np. kar umownych) lub dokonanie zmiany umowy, na zasadach określonych w projekcie. Ustawa nakłada na każdą ze stron umowy, tj. zarówno wykonawcę, jak i zamawiającego, obowiązek niezwłocznego informowania drugiej strony o wpływie okoliczności związanych z COVID-19 na należyte wykonanie umowy, o ile oczywiście taki wpływ wystąpił lub może wystąpić w przyszłości. Strona umowy, będzie zobligowana wykazać istnienie związku pomiędzy okolicznościami wywołanymi COVID-19 a niemożliwością należytego wykonania danej umowy. Okoliczności związane z wystąpieniem COVID-19, nie mogą stanowić samodzielnej podstawy do wykonania umownego prawa odstąpienia od umowy. Wykonawca i podwykonawca, po stwierdzeniu, że okoliczności związane z wystąpieniem COVID-19, mogą wpłynąć lub wpływają na należyte wykonanie łączącej ich umowy, która jest związana z wykonaniem zamówienia publicznego lub jego części, uzgadniają odpowiednią zmianę tej umowy, w szczególności mogą zmienić termin wykonania umowy lub jej części, czasowo zawiesić wykonywanie umowy lub jej części, zmienić sposób wykonywania umowy lub zmienić zakres wzajemnych świadczeń. (art. 15r specustawy).

 

  1. Zmiana umowy oraz odstąpienie od ustalenia i dochodzenia należności powstałych w związku z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem umowy w sprawie zamówienia publicznego na skutek okoliczności związanych z COVID-19 nie będą stanowiły naruszenia dyscypliny finansów publicznych. (art. 15s specustawy).

 

  1. Nie będzie podlegała odpowiedzialności karnej osoba sprawującą funkcję zarządczą w odniesieniu do osoby fizycznej lub podmiotu kolektywnego, w tym spółek prawa handlowego, będących zamawiającym, która na podstawie informacji oraz dokumentów lub oświadczeń przekazanych przez wykonawcę podejmie decyzję o odstąpieniu od dochodzenia od wykonawcy kar umownych, czy też innego odszkodowania, ewentualnie dokonana ich miarkowania. Powyższe wyłączenie odpowiedzialności karnej będzie dotyczyło również sytuacji związanych ze zmianą umowy w sprawie zamówienia publicznego, o ile została ona dokonana w oparciu o specustawę (art. 15t specustawy).

 

  1. Podjęcie przez członka zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej oraz likwidatora decyzji o odstąpieniu przez spółkę będącą zamawiającym od dochodzenia od wykonawcy kar umownych lub odszkodowania, ewentualnie dokonanie ich miarkowania, w związku z okolicznościami wywołanymi COVID-19, nie będzie skutkowało powstaniem po ich stronie ewentualnej odpowiedzialności odszkodowawczej wobec spółki (art. 15u specustawy).

 

  1. Nowelizacja przyznaje grupie pracodawców, odpowiadających za elementy infrastruktury krytycznej oraz stacje paliw, w przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii uprawnienie do dokonywania określonych czynności z zakresu prawa pracy, umożliwiających nieprzerwane działanie przedsiębiorstw będących częścią wspomnianej infrastruktury (art. 15x specustawy).

 

  1. Wprowadzono szereg ułatwień do pracowników będących cudzoziemcami w zakresie legalizacji ich pobytu. Ustawowo przedłużono niektóre terminy uprawniające do pobytu na terenie kraju (art. 15z specustawy).

 

  1. Wprowadzono regulację, dzięki której z tytułu rozłożenia na raty lub odroczenia terminu płatności podatków i zaległości podatkowych stanowiących dochód budżetu państwa, opłata prolongacyjna nie będzie naliczana. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, zaniechać w całości lub w części poboru odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, określając w szczególności rodzaj podatku, zakres terytorialny zaniechania, okres, w którym następuje zaniechanie, i grupy obowiązanych, których dotyczy zaniechanie, mając na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii w związku z COVID-19 oraz skutki nimi wywołane (art. 15za specustawy).

 

  1. Przedsiębiorcy którzy mają trudności w opłaceniu należności z tytułu składek należnych za okres od stycznia 2020 r. do poboru których zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w przypadku zawarcia umowy o odroczenie terminu płatności składek lub umowy o rozłożenie należności na raty, będą zwolnieni z konieczności uiszczania opłaty prolongacyjnej. W przypadku zawarcia takiego typu umów odsetki za zwłokę nie będą naliczane począwszy od następnego dnia po dniu wpływu wniosku o udzielenie tych ulg. Projektowany przepis wprowadza dodatkowo zwolnienie z opłacania opłaty prolongacyjnej, która była naliczana w miejsce odsetek za zwłokę (art. 15zb specustawy).

 

  1. Orzeczenia o częściowej niezdolności do pracy, całkowitej niezdolności do pracy, całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji, niezdolności do samodzielnej egzystencji wydane na czas określony, których ważność upływa w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo w okresie 30 dni po jego odwołaniu, zachowują ważność przez okres kolejnych 3 miesięcy od dnia upływu terminu ich ważności, nie dłużej jednak niż do dnia wydania nowego orzeczenia stanowiącego podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczenia, jeżeli przed upływem terminu ważności tych orzeczeń albo w ciągu 30 dni po upływie terminu ważności tych orzeczeń zostanie złożony wniosek o ustalenie uprawnień do świadczenia na dalszy okres. Zasady te mają odpowiednie zastosowanie do orzeczeń, których termin ważności upłynął przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, jeśli wniosek o ustalenie uprawnień do świadczenia na dalszy okres został złożony przed upływem terminu ważności tego orzeczenia i nowe orzeczenie nie zostało wydane przed dniem wejścia w życie ustawy (31 marca 2020 r.) (art. 15zc ust. 1 specustawy).

 

  1. Orzeczenie o okolicznościach uzasadniających ustalenie uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego, którego ważność upływa w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo w okresie 30 dni bezpośrednio następujących po jego odwołaniu, a w przypadku ogłoszenia stanu epidemii – w okresie jego obowiązywania albo w okresie 30 dni bezpośrednio następujących po jego odwołaniu, zachowuje ważność przez okres kolejnych 3 miesięcy od dnia upływu terminu ważności tego orzeczenia, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia stanowiącego podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczenia oraz nie dłużej niż przez maksymalny okres wskazany w ustawie, jeżeli przed upływem terminu ważności tego orzeczenia albo w ciągu 30 dni po upływie terminu ważności tego orzeczenia zostanie złożony wniosek o ustalenie uprawnień do świadczenia na dalszy okres. Zasady te mają odpowiednie zastosowanie do orzeczeń, których termin ważności upłynął przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, jeśli wniosek o ustalenie uprawnień do świadczenia na dalszy okres został złożony przed dniem wejścia w życie albo w ciągu 30 dni od dnia wejścia w życie tej ustawy i nowe orzeczenie nie zostało wydane. (art. 15 zc ust. 2).

 

  1. Jeżeli ostatni dzień okresu pobytu cudzoziemca na podstawie wizy krajowej przypada w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego, a w przypadku ogłoszenia stanu epidemii – w okresie jego obowiązywania, ogłoszonych w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, okres pobytu na podstawie tej wizy oraz okres ważności tej wizy ulegają przedłużeniu z mocy prawa do upływu 30. dnia następującego po dniu odwołania odpowiednio stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii. W dokumencie podróży cudzoziemca nie będzie umieszczało się nowej naklejki wizowej (art. 15zd ust. 1 i 2 specustawy). Przepis nie będzie dotyczył wiz Schengen, ponieważ sposób ich przedłużania uregulowany jest w prawie Unii Europejskiej.

 

  1. Jeżeli ostatni dzień okresu ważności zezwolenia na pobyt czasowy przypada w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego, a w przypadku ogłoszenia stanu epidemii – w okresie jego obowiązywania, ogłoszonych w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, okres ważności tego zezwolenia ulega przedłużeniu z mocy prawa do upływu 30. dnia następującego po dniu odwołania odpowiednio stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii. Karta pobytu nie będzie ani wydawana ani zmieniana. Regulacja prawna nie będzie dotyczyła też zezwoleń na pobyt stały i zezwoleń na pobyt rezydenta długoterminowego UE, ponieważ są to zezwolenia o charakterze bezterminowym (art. 15 zd ust. 3 i 4 specustawy).

 

  1. Ulgi w najmie dla prowadzących działalność w galeriach handlowych. W okresie obowiązywania zakazu prowadzenia działalności w obiekcie handlowym o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2, wygasają wzajemne zobowiązania stron umowy najmu, dzierżawy lub innej podobnej umowy, przez którą dochodzi do oddania do używania powierzchni handlowej (umowy). Oznacza to, że płatność czynszu ulega zawieszeniu ale również zobowiązanie do udostępniania powierzchni magazynowych. Przepis ten obowiązuje wstecz tj. od dnia ustanowienia zakazu. Uprawniony do używania powierzchni handlowej (uprawniony) powinien złożyć udostępniającemu bezwarunkową i wiążącą ofertę woli przedłużenia obowiązywania umowy na dotychczasowych warunkach o okres obowiązywania zakazu przedłużony o sześć miesięcy; oferta powinna być złożona w okresie trzech miesięcy od dnia zniesienia zakazu. Przepisy te przestają wiązać oddającego z chwilą bezskutecznego upływu terminu na złożenie oferty. (art. 15ze specustawy).

 

  1. Umożliwiono pracodawcom bardziej elastyczne zasady ustalania pracownikom czasu pracy np. w zakresie ograniczenia nieprzerwanego odpoczynku czy zawarcie porozumienia o wprowadzeniu systemu równoważnego czasu pracy. Warunkiem skorzystania z uprawnienia jest spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19. Z takiej możliwości może skorzystać pracodawca, który nie zalega w regulowaniu zobowiązań podatkowych, składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Pracy lub Fundusz Solidarnościowy do końca III kwartału 2019 r. Skorzystanie z uprawnień wymaga dopełnienia szeregu formalności, określonych w art. 15 zf specustawy.

 

  1. Przedsiębiorca prowadzący działalność związaną z organizacją wystaw i kongresów lub działalność kulturalną, rozrywkową, rekreacyjną i sportową lub organizujący wystawy tematyczne lub imprezy plenerowe oraz przedsiębiorca lub rolnik świadczący usługi hotelarskie w przypadku rozwiązania umowy z klientem, które to rozwiązanie umowy pozostaje w bezpośrednim związku z wybuchem epidemii wirusa SARS-CoV-2, jest zobowiązany zwrócić wpłacone mu przez klienta środki w terminie aż 180 dni od dnia skutecznego rozwiązania umowy. Rozwiązanie umowy, nie będzie skuteczne w przypadku wyrażenia przez klienta zgody na otrzymanie w zamian od przedsiębiorcy vouchera do realizacji na poczet przyszłych wydarzeń w obszarze działalności przedsiębiorcy w ciągu roku od dnia, w którym miało się odbyć wydarzenie, za które klient wniósł zapłatę. Wartość vouchera, nie może być niższa niż kwota wpłacona na poczet realizacji dotychczasowej umowy przez klienta (art. 15 zp specustawy).

 

  1. Świadczenie postojowe! Ustawa wprowadza rodzajowo nowe świadczenie postojowe dla osób prowadzących działalność gospodarczą lub wykonującej umowę agencyjną, umowę zlecenia, inną umowę o świadczenie usług, jeżeli nie podlega ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu. Świadczenie postojowe przysługuje, gdy w następstwie wystąpienia COVID-19 doszło do przestoju w prowadzeniu działalności, odpowiednio przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą albo przez zleceniodawcę lub zamawiającego, z którymi została zawarta umowa cywilnoprawna. Ustawa wprowadza jednak szereg wyłączeń i obowiązków natury formalnej. Świadczenie postojowe, co do zasady przysługuje w wysokości 80% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę. (art. 15zq – art. 15zz).

 

  1. Wprowadzono pakiet wsparcia postojowego dla przedsiębiorców w zakresie pokrywania kosztów zatrudniania pracowników. Starosta będzie mógł przyznać dofinansowanie części kosztów wynagrodzeń pracowników, jak również osób zatrudnionych na innej podstawie niż umowa o pracę oraz należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenia społeczne, w przypadku spadku obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19. Przez spadek obrotów gospodarczych rozumie się zmniejszenie sprzedaży towarów lub usług w ujęciu ilościowym lub wartościowym obliczone jako stosunek łącznych obrotów w ciągu dowolnie wskazanych 2 kolejnych miesięcy kalendarzowych, przypadających w okresie po dniu 1 stycznia 2020 r. Wniosek o dofinansowanie przedsiębiorca składa do powiatowego urzędu pracy właściwego ze względu na swoją siedzibę lub miejsce wykonywania pracy przez pracowników w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia naboru przez dyrektora powiatowego urzędu pracy. Pomoc udzielana przedsiębiorcy jest udzielana zgodnie z warunkami dopuszczalności pomocy de minimis. Świadczenie to będzie przysługiwało tylko mikroprzedsiębiorcom, małym oraz średnim przedsiębiorcom (art. 15 zzb specustawy).

 

  1. Wprowadzono również pakiet pomocy dla przedsiębiorców nie zatrudniających pracowników w zakresie pokrywania kosztów prowadzenia działalności gospodarczej. Starosta może, na podstawie zawartej umowy, przyznać przedsiębiorcy będącemu osobą fizyczną, niezatrudniającemu pracowników, dofinansowanie części kosztów prowadzenia działalności gospodarczej w przypadku spadku obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19. Dofinansowanie będzie wypłacane w okresach miesięcznych, po złożeniu przez przedsiębiorcę oświadczenia o prowadzeniu działalności w danym miesiącu, za który dofinansowanie jest wypłacane. Przedsiębiorca jest obowiązany do prowadzenia działalności gospodarczej przez okres, na który przyznane zostało dofinansowanie, oraz, po zakończeniu dofinansowania, przez okres równy temu okresowi, pod rygorem zwrotu dofinansowania. (art. 15 zzc specustawy).

 

  1. Wprowadzono mechanizm udzielania pożyczek dla mikroprzedsiębiorców. Starosta może, na podstawie umowy, udzielić ze środków Funduszu Pracy jednorazowo pożyczki na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcy. Pożyczka może być udzielona do wysokości 5 tys. zł. Okres spłaty pożyczki nie może być dłuższy niż 12 miesięcy, z karencją w spłacie kapitału wraz z odsetkami przez okres 3 miesięcy od dnia udzielenia pożyczki. Pożyczka wraz z odsetkami podlega umorzeniu, pod warunkiem, że mikroprzedsiębiorca przez okres 3 miesięcy od dnia jej udzielenia nie zmniejszy stanu zatrudnienia w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy w stosunku do stanu zatrudnienia na dzień 29 lutego 2020 r. (art. 15 zzd specustawy).

 

  1. Przedłużenie ważności pozwoleń na pracę. Jeżeli ostatni dzień ważności zezwolenia na pracę, o którym mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1–5 lub ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1482, 1622, 1818 i 2473), przypada w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, ogłoszonego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, okres ważności tego zezwolenia na pracę ulega przedłużeniu z mocy prawa do upływu 30. dnia następującego po dniu odwołania tego ze stanów, który obowiązywał jako ostatni. Wprowadzona zmiana stosuje się odpowiednio do decyzji o przedłużeniu zezwolenia na pracę lub przedłużeniu zezwolenia na pracę sezonową (art. 15zzq).

 

  1. Na czas stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID, wstrzymano bieg terminów prawa administracyjnego, jak również bieg terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych. Zawieszono także bieg terminów w postępowaniach cywilnych, sądowo-administracyjnych oraz egzekucyjnych. Zawieszeniu uległy także  Zwracamy jednak uwagę, że przepisy te zawierają szereg wyjątków i są kazuistyczne, co powoduje, że zawieszenie biegu terminu w każdej sprawie należy analizować oddzielnie (art. 15 zzr – art. 15 zzs).

 

  1. W związku ze skutkami COVID-19 Bank Gospodarstwa Krajowego może udzielać, we własnym imieniu i na własny rachunek, poręczeń i gwarancji spłaty kredytów zaciągniętych przez przedsiębiorców, z wyłączeniem mikroprzedsiębiorców oraz małych przedsiębiorców, z przeznaczeniem na zapewnienie płynności finansowej (art. 15zzzd specustawy)

 

  1. Oświadczenie woli członka organu osoby prawnej innej niż Skarb Państwa albo jednostka samorządu terytorialnego, może zostać złożone w formie dokumentowej, a posiedzenia organów osób prawnych odbywać się z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej bez konieczności jednoczesnej obecności członków tych organów. Do skuteczności takiego oświadczenia nie jest wymagane wypełnienie formularza udostępnionego w systemie teleinformatycznym, opatrzenie kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, bez względu na odmienne zastrzeżenie ustawy lub czynności prawnej (art. 15zzzr specustawy).

 

  1. Ustawowe przedłużenie obowiązywania umów najmu. W przypadku gdy czas obowiązywania umowy najmu lokalu zawartej przed dniem wejścia w życie nowelizacji upływa po tym dniu, a przed dniem 30 czerwca 2020 r., umowa ta ulega przedłużeniu z mocy prawa do dnia 30 czerwca 2020 r., na warunkach dotychczasowych. Przedłużenie umowy następuje na podstawie oświadczenia woli najemcy. Jednocześnie zastrzeżono, że powyższe rozwiązanie nie będzie miało zastosowania w enumeratywnie wymienionych w ustawie przypadkach, m. in. jeżeli najemca pozostaje w zwłoce z zapłatą opłat za używanie lokalu, czy opłat niezależnych od wynajmującego, a pobieranych przez tego wynajmującego, za co najmniej jeden okres rozliczeniowy, jeżeli łączna wartość tych zaległych należności przekroczyła kwotę czynszu należnego za jeden miesiąc; lub gdy używa tego lokalu w sposób sprzeczny z umową lub niezgodnie z jego przeznaczeniem. Oświadczenie woli o przedłużeniu umowy najmu lokalu do dnia 30 czerwca 2020 r., na warunkach dotychczasowych, najemca zobowiązany będzie złożyć wynajmującemu lokal najpóźniej w dniu upływu czasu obowiązywania tej umowy (art. 31s specustawy).

 

  1. Wprowadzono ustawowy zakaz wypowiadania umów najmu, w tym również najmu lokali mieszkalnych. Do dnia 30 czerwca 2020 r. nie można wypowiedzieć najemcy umowy najmu lub wysokości czynszu. Ustawa wprowadza szereg wyjątków. W przypadku gdy wypowiedzenie umowy najmu lokalu mieszkalnego przez wynajmującego lub wypowiedzenie przez niego wysokości czynszu w takim lokalu nastąpiło przed dniem wejścia w życie nowelizacji, a termin tego wypowiedzenia upływa po tym dniu, a przed dniem 30 czerwca 2020 r., termin wypowiedzenia ulega przedłużeniu do dnia 30 czerwca 2020 r. Przedłużenie terminu wypowiedzenia następuje na podstawie oświadczenia woli najemcy (art. 31t-art.31u specustawy).

 

  1. Przedłużono terminy na złożenie sprawozdań, oświadczeń oraz raportów wymaganych przez ustawę z dnia 25 sierpnia 2006 r. o biokomponentach i biopaliwach ciekłych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1155, 1123, 1210 i 1527) składanych za rok 2020 o 30 dni kalendarzowych w stosunku do terminów określonych w przepisach dotychczasowych. (art. 31v specustawy).

 

  1. Przedłużono się do dnia 30 września 2020 r. termin do złożenia informacji o cenach transferowych, o którym mowa w art. 23zf ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 31zb specustawy).

 

  1. Zwolnienie ze składek ZUS dla mikroprzedsiębiorców (!) Płatnika składek, który na dzień 29 lutego 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych, zostaje zwolniony z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 lutego 2020 r. Zwolnienie to następuje z mocy prawa. Natomiast przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą jednoosobowo, na swój wniosek zostanie zwolniony z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na swoje obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., jeżeli prowadził działalność przed 1 lutego 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek, nie był wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r. (3x 5 227,00 zł). Przepisy te nie zwalniają jednak od obowiązku składania deklaracji do ZUS (art. 31zo – art. 31zp).

 

  1. Nowelizacja ustawy wprowadza szereg zmian w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz osób prawnych np. rozliczania strat podatkowych przez podatników, którzy w związku z rozprzestrzenianiem się choroby zakaźnej wywołanej wirusem SARS-CoV-2, o którym mowa w specustawie, ponieśli stratę z pozarolniczej działalności gospodarczej w 2020 r. Odliczeniu będą podlegały darowizny (pieniężne lub rzeczowe) przekazane podmiotom wykonującym działalność leczniczą polegającą na świadczeniu opieki zdrowotnej, w tym transportu sanitarnego, a także przekazane Agencji Rezerw Materiałowych oraz Centralnej Bazie Rezerw Sanitarno-Przeciwepidemicznych. Darowizna będzie odliczana w pełnej wysokości (art. 4 i 6 ustawy nowelizującej).

 

  1. Wprowadzano ustawową możliwość przeprowadzenia posiedzeń zarządów i rad nadzorczych oraz zgromadzeń wspólników w spółkach z o.o. i S.A. przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumienia się na odległość. Przedmiotowe zmiany nie obejmują natomiast prostej spółki akcyjnej, ponieważ już teraz posiedzenia jej organów zarządczych i nadzorczych mogą odbywać się przy wykorzystaniu nowych technologii. Procedowanie w tej drodze będzie wyłączone w przypadku gdy umowa spółki będzie tak stanowić (art. 27 ustawy nowelizującej).

 

  1. Odroczono szereg obowiązków administracyjnych określonych w ustawie o odpadach (art. 42 ustawy nowelizującej).

 

  1. Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych. Postanowiono o wydłużeniu czasu na podanie informacji do Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych z dnia 13 kwietnia 2020 r. o 3 miesiące (art. 52 ustawy nowelizującej).