Z dniem 18 kwietnia 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 695), jest to tzw. „Tarcza Antykryzysowa 2.0” albo „Tarcza Finansowa”. Poniżej prezentujemy najważniejsze zmiany, istotne z punktu widzenia jednostki samorządu terytorialnego:

W okresie stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii dopuszczono przeprowadzanie szkoleń wstępnych w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy i służby w całości za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, z wyjątkiem m.in. instruktażu stanowiskowego: (1) pracownika zatrudnianego na stanowisku robotniczym; (2) pracownika zatrudnionego na stanowisku, na którym występuje narażenie na działanie czynników niebezpiecznych (art. 12e tarczy antykryzysowej 1.0.).

Uszczegółowiono terminy wnoszenia opłaty z tytułu użytkowania wieczystego (art. 15j tarczy antykryzysowej 1.0.).

Znowelizowano zasady przeprowadzania wywiadu środowiskowego przez jednostki pomocy społecznej oraz dodano zasady komunikowania się osobami głuchymi (art. 15o tarczy antykryzysowej 1.0.).

Dodano przepisy regulujące ustalanie utraty dochodu w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów z powodu przeciwdziałania COVID-19 (art. 15 oa tarczy antykryzysowej 1.0.).

Rozszerzono możliwość zwolnienia z podatku od nieruchomości oraz przedłużenia terminu płatności tego podatku również na podmioty prowadzące działalność pożytku publicznego oraz organizacje pozarządowe. Wcześniej pomoc ta mogła być udzielona tylko przedsiębiorcom (art. 15 p i 15q tarczy antykryzysowej 1.0.).

Dokonano zmian w zakresie możliwości modyfikowania wzajemnych zobowiązań stron umowy zawartej w trybie zamówienia publicznego (art. 15r tarczy antykryzysowej 1.0.).

Wprowadzono szereg wyjątków w zakresie zawieszenia biegu terminów procesowych m. in. w postępowaniach administracyjnych. Z punktu widzenia jednostki samorządu terytorialnego kluczowe są wyjątki dotyczące kwestii planowania i zagospodarowania przestrzennego. Dotyczy to także kwestii zawieszenia terminów na tzw. „milczące załatwienie sprawy (art. 15zzs ust. 2a i 8a tarczy antykryzysowej 1.0.).

Wprowadzono modyfikacje związane z zawieszeniem biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W okresie zawieszenia biegu terminów procesowych organ, prowadzący postępowanie lub kontrolę, może wyznaczyć stronie termin do dokonania czynności lub zarządzić bieg terminu określonego ustawą z możliwością określenia go na czas dłuższy, niż przewidziany ustawą, jeżeli wymaga tego interes publiczny lub ważny interes strony albo kontrolowanego. Oznacza, to że organ swoją decyzją może niejako usunąć skutek zawieszenia terminu wynikającego z mocy ustawy. W dalszej kolejności, strona, uczestnik postępowania, kontrolowany i ich kontrahent oraz organ, do którego zwrócono się o zajęcie stanowiska w trybie art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, są obowiązani do dokonania czynności w wyznaczonym terminie, a w przypadku zarządzenia biegu terminu następują skutki, które ustawa wiąże z upływem terminu (art. 15zzs ust. 4 tarczy antykryzysowej 1.0.).

Wprowadzono możliwość tymczasowego przeniesienia pracownika samorządowego, za jego zgodą, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii do wykonywania innej pracy, niż określona w umowie o pracę, zgodnej z jego kwalifikacjami, w jednostce organizacyjnej pomocy społecznej, o której mowa w art. 6 pkt 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w tej samej lub innej miejscowości, jeżeli nie narusza to ważnego interesu jednostki, która dotychczas zatrudniała pracownika samorządowego, oraz przemawiają za tym ważne potrzeby po stronie jednostki przejmującej (art. 15zzz1 tarczy antykryzysowej 1.0.).

W związku z czasowym ograniczeniem lub czasowym zawieszeniem funkcjonowania jednostek systemu oświaty pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, okres zwolnienia młodocianego pracownika z obowiązku świadczenia pracy wlicza się do okresu, za który przysługuje dofinansowanie, o którym mowa w art. 122 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (art. 15zzzzm tarczy antykryzysowej 1.0.).

Wprowadzono możliwość wykonywania zdalnie niektórych czynności w postępowaniu administracyjnym. W okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, w szczególności, gdy urząd administracji obsługujący organ administracji publicznej wykonuje zadania w sposób wyłączający bezpośrednią obsługę interesantów, organ administracji publicznej:

1) może odstąpić od zasady określonej w art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego także w przypadku, gdy wszystkie strony zrzekły się swego prawa;

2) może zapewnić stronie udostępnienie akt sprawy lub poszczególnych dokumentów stanowiących akta sprawy również za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną na adres wskazany w rejestrze danych kontaktowych, o którym mowa w art. 20j ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne lub inny adres elektroniczny wskazany przez stronę;

3) może przeprowadzić czynność w toku postępowania wymagającego zgodnie z przepisami prawa osobistego stawiennictwa, również przez udostępnienie przez stronę lub innego uczestnika postępowania swojego wizerunku w czasie rzeczywistym, za pośrednictwem transmisji audiowizualnej, o ile przemawia za tym interes strony, a organ prowadzący postępowanie wyraził na to zgodę (art. 15zzzzzn tarczy antykryzysowej 1.0.).

Do dnia 1 stycznia 2023 r. karta urodzenia i karta martwego urodzenia oraz karta zgonu mogą zostać przekazane kierownikowi urzędu stanu cywilnego w formie dokumentu elektronicznego opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. (art. 37 tarczy antykryzysowej 2.0., art. 144 ust. 5 u.a.s.c.).

Nałożono na wójta, burmistrz, prezydenta miasta obowiązek sporządzania wykaz szczególnych form udzielania pomocy dla lokalnej społeczności oraz informowania, w sposób zwyczajowo przyjęty oraz w tłumaczeniu na język migowy, mieszkańców o warunkach korzystania z pomocy (art. 41 ustawy tarcza antykryzysowa 2.0., art. 21b ust. 2 ustawy o zarządzaniu kryzysowym).